Kháng thuốc: vì sao đổi tên thuốc mà sâu vẫn không chết

Cơ chế kháng

Dùng lặp một cơ chế tác động chọn lọc cá thể kháng; sau vài vụ cả quần thể kháng. Đổi sang tên khác cùng hoạt chất = không đổi gì.

Nhóm IRAC (trừ sâu) thường gặp

1A/1B carbamate, lân hữu cơ · 3A pyrethroid (Cypermethrin, Deltamethrin) · 4A neonicotinoid (Imidacloprid, Thiamethoxam) · 5 spinosyn (Spinosad, Spinetoram) · 6 avermectin (Abamectin, Emamectin) · 9B Pymetrozine · 16 Buprofezin · 22A Indoxacarb · 28 diamide (Chlorantraniliprole) · 11A Bt.

Nhóm FRAC (trừ bệnh)

3 triazole (Propiconazole, Difenoconazole, Hexaconazole) · 11 strobilurin (Azoxystrobin — nguy cơ kháng cao, luôn phối hợp) · 4 Metalaxyl · 33 Phosphonate · 40 Dimethomorph · M (Mancozeb, đồng, lưu huỳnh — đa điểm, ít kháng) · Tricyclazole (đạo ôn) · Validamycin (khô vằn) · Kasugamycin (bạc lá).

Quy tắc thực hành

• Không phun một nhóm quá 2 lần liên tiếp/vụ.
• Ưu tiên hỗn hợp 2 cơ chế; kết hợp biện pháp canh tác.
• Hoạt chất đã cấm tại Việt Nam: Carbendazim (2019), Glyphosate (6/2021), Chlorpyrifos — không dùng.

Pha thuốc đúng thứ tự (WALES)

WP/WG → khuấy → SC → EC → SL → chất bám dính/phân bón lá sau cùng. Không pha thuốc gốc đồng với phân/thuốc có tính axit hoặc nhiều canxi; thử "jar test" 100 ml trước.